Fasetat dentare: llojet, sa zgjasin dhe çfarë ndikon në çmim

Fasetat dentare janë një nga trajtimet estetike më të kërkuara në Shqipëri. Shumë pacientë vijnë në klinikë me një foto nga rrjetet sociale dhe një pyetje të thjeshtë: “Dua dhëmbë si këta. Sa kushtojnë fasetat dhe sa zgjasin?”

Përgjigjja varet nga lloji i fasetës, nga gjendja e dhëmbëve tuaj dhe nga sa duhet të limohet dhëmbi. Në këtë udhëzues shpjegojmë llojet e fasetave (kompozit, porcelan, zirkon), dallimin mes fasetës dhe kurorës, sa zgjasin, çfarë ndikon në çmim dhe pyetjet që duhet t’i bëni stomatologut para se të vendosni.

Shkurt dhe qartë

• Faseta është një shtresë e hollë që ngjitet në pjesën e përparme të dhëmbit për të ndryshuar ngjyrën, formën ose madhësinë e tij.
• Tre llojet kryesore: fasetat në kompozit, fasetat në porcelan (qeramikë) dhe restaurimet në zirkon.
• Kujdes me emërtimin: shpesh ajo që quhet “faseta zirkoni” është në fakt kurorë, e cila mbulon të gjithë dhëmbin dhe kërkon limim më të madh.
• Jetëgjatësia: fasetat në kompozit zakonisht zgjasin disa vjet; ato në porcelan, me kujdes të mirë, mund të zgjasin 10–15 vjet ose më shumë.
• Çmimi varet nga materiali, numri i dhëmbëve dhe puna paraprake. Kërkoni gjithmonë një plan me shkrim.

Çfarë janë fasetat dentare?

Fasetat janë shtresa të holla, të përgatitura posaçërisht për çdo dhëmb, që ngjiten në sipërfaqen e përparme. Përdoren kryesisht për dhëmbët që duken kur buzëqeshni dhe zgjidhin probleme si:

• dhëmbë të verdhë ose të njollosur që nuk zbardhen me zbardhim;
• dhëmbë të thyer, të konsumuar ose me formë të çrregullt;
• hapësira të vogla mes dhëmbëve;
• dhëmbë pak të shtrembër, kur pacienti nuk dëshiron trajtim ortodontik.

Fasetat nuk janë zgjidhje për çdo rast. Nëse ka karies, sëmundje të mishrave ose dhëmbë shumë të shtrembër, këto duhet të trajtohen më parë.

Llojet e fasetave dentare

1. Fasetat në kompozit

Realizohen direkt në klinikë, me material kompozit që modelohet mbi dhëmb dhe forcohet me dritë. Shpesh nuk kërkojnë limim ose kërkojnë shumë pak, prandaj ruajnë më shumë dhëmbin natyral. Janë më të lira, por me kalimin e kohës mund të ndryshojnë ngjyrë ose të çahen, dhe kanë nevojë për lustrim e riparime periodike. Kemi shkruar më shumë në artikullin për composite bonding dhe fasetat në kompozit.

2. Fasetat në porcelan (qeramikë)

Përgatiten në laborator dhe ngjiten mbi dhëmb. Porcelani ka pamje shumë natyrale, sepse e lejon dritën të kalojë si smalti i dhëmbit, dhe nuk njollohet si kompoziti. Zakonisht kërkojnë një limim të lehtë të smaltit, prandaj trajtimi nuk është i kthyeshëm. Një nga materialet më të njohura është qeramika me disilikat litiumi (e njohur si e.max).

3. Restaurimet në zirkon

Zirkoni është material shumë i fortë dhe përdoret kryesisht për kurora, sidomos në dhëmbët e pasëm ose kur dhëmbi është shumë i dëmtuar. Në të folurën e përditshme shumë njerëz i quajnë “faseta zirkoni”, por në shumicën e rasteve bëhet fjalë për kurora që mbulojnë gjithë dhëmbin.

Faseta apo kurorë: dallimi që duhet ta dini

Ky është dallimi më i rëndësishëm para se të vendosni:

• Faseta mbulon vetëm pjesën e përparme të dhëmbit. Limimi është i vogël dhe pjesa më e madhe e dhëmbit natyral ruhet.
• Kurora mbulon gjithë dhëmbin. Për ta vendosur, dhëmbi limohet nga të gjitha anët, shpesh në mënyrë të konsiderueshme.

Kurora është zgjidhja e duhur kur dhëmbi është i thyer rëndë, ka mbushje të mëdha ose është trajtuar me kanal. Por për dhëmbë të shëndetshëm që duhen vetëm “zbukuruar”, limimi i fortë për kurora mund të jetë i panevojshëm dhe nuk kthehet më mbrapsht. Pyesni gjithmonë: “Për dhëmbët e mi rekomandoni faseta apo kurora, dhe pse?”

Krahasimi i fasetave

Sa zgjasin fasetat dentare?

Fasetat në kompozit zakonisht zgjasin disa vjet, ndërsa ato në porcelan, me kujdes të mirë, mund të zgjasin 10–15 vjet ose më shumë. Jetëgjatësia varet shumë nga ju:

• Higjiena: lani dhëmbët dy herë në ditë dhe përdorni fill dentar ose furçë interdentare.
• Shtrëngimi i dhëmbëve natën (bruksizmi): nëse ju ndodh, mbani një mbrojtëse nate.
• Ushqimet dhe zakonet: mos kafshoni objekte të forta (akull, stilolapsa) dhe kufizoni duhanin, kafenë dhe çajin, sidomos me fasetat në kompozit.
• Kontrollet: vizitë dhe pastrim profesional të paktën një herë në vit.

Çfarë ndikon në çmimin e fasetave?

Çmimi i fasetave nuk është një shifër e vetme. Ai varet nga:

• Materiali: kompoziti kushton më pak se porcelani apo zirkoni.
• Numri i dhëmbëve: një buzëqeshje e plotë zakonisht përfshin 6 deri në 10 dhëmbë në nofullën e sipërme.
• Puna paraprake: trajtimi i kariesit, i mishrave ose zbardhimi i dhëmbëve që nuk mbulohen.
• Planifikimi: fotot, skanimi digjital dhe provat paraprake (mock-up).
• Laboratori: cilësia e laboratorit dentar ndikon drejtpërdrejt në rezultat.

Kujdes nga ofertat shumë të lira që premtojnë “buzëqeshje të re në dy ditë” pa vizitë paraprake. Kërkoni gjithmonë një plan me shkrim, ku të shkruhet lloji i materialit, numri i dhëmbëve dhe çfarë përfshihet në çmim.

Si zhvillohet trajtimi me faseta

1. Konsulta: stomatologu kontrollon dhëmbët dhe mishrat, bën foto dhe radiografi, dhe diskuton me ju formën dhe ngjyrën që dëshironi.
2. Planifikimi: shpesh bëhet një projekt digjital ose një provë në gojë (mock-up), që ta shihni rezultatin para se të nisni.
3. Përgatitja: për fasetat në porcelan, smalti limohet lehtë. Për fasetat në kompozit, shpesh nuk nevojitet limim.
4. Fasetat e përkohshme: për fasetat që bëhen në laborator, mbani faseta provizore për disa ditë.
5. Vendosja: fasetat përfundimtare provohen, ngjiten dhe lustrohen.

Pyetjet që duhet t’i bëni stomatologut

• Për dhëmbët e mi, faseta apo kurora? Pse?
• Sa do të limohen dhëmbët e mi?
• Çfarë materiali do të përdoret, dhe a shkruhet në plan?
• A mund ta shoh rezultatin para fillimit (projekt digjital ose mock-up)?
• Sa dhëmbë duhen vërtet? A mjafton zbardhimi ose bonding për disa prej tyre?
• Çfarë ndodh nëse një fasetë çahet ose bie?

Nëse po zgjidhni ku të kryeni trajtimin, mund t’ju ndihmojë edhe artikulli ynë për klinikën dentare më të mirë në Tiranë.

Pyetje të shpeshta

Ky artikull është informativ dhe nuk zëvendëson vizitën te stomatologu. Zgjidhja e trajtimit bëhet pas kontrollit klinik.